22 maart 2014: met een grote groep enthousiastelingen organiseerden we toen de eerste G1000 in Amersfoort. Na krap 4 maanden voorbereiding gingen 630 inwoners, ambtenaren, politici en werkgevers van Amersfoort een dag lang met elkaar in gesprek over de toekomst van Amersfoort.

Op 24 maart 2014 ging er een lichte schok door bestuurlijk Nederland. In navolging van België was de zaterdag ervoor een G1000 gehouden in Amersfoort, waarbij 630 burgers een dag lang met elkaar spraken over de toekomst van Amersfoort. Net als in België was een groot deel van de deelnemers geloot. ‘Dit is echte democratie!’ was de hartenkreet van één van de deelnemers. En een ander: ‘Nu voel ik me voor het eerst écht Amersfoorter!’.

In de weken erna werd duidelijk dat er sprake was van een zekere opwinding rond de G1000. Gaan de burgers het overnemen? Wat betekent dit voor raadsleden en bestuurders? Is dit het antwoord op de teruglopende legitimiteit van het lokale bestuur? Kan deze vorm van burgerbetrokkenheid ook op andere niveaus ingezet worden?

Nu, 5 jaar en 26 burgertoppen later, weten we dat het allemaal niet zo’n vaart loopt. De G1000 is intussen uitgegroeid tot een robuust proces om bottom-up beleid te formuleren en burgers directe zeggenschap te geven. Er hebben intussen zo’n 10.000 burgers in één of andere vorm deelgenomen en uitspraken gedaan. Er is zelfs een G1000-top voor bestuurders en politici gehouden en nergens hoorden we zulke radicale uitspraken als op die top. En ja, sinds de introductie van het Burgerbesluit worden de uitspraken van de burgers uit de G1000 daadwerkelijk overgenomen door de Gemeenteraad. 

Maar ondertussen gaat de democratie z’n eigen gang en lijkt het soms wel alsof de urgentie rond het onderwerp ‘bestuurlijke vernieuwing’ is weggeëbd en iedereen overgaat tot de orde van de dag. Toch is daar in onze ogen weinig reden toe: waar ca. 45% van het electoraat het niet meer de moeite waard vindt om te gaan stemmen en ca. 25% van de 65% die wel is gaat stemmen, bestaat uit proteststemmers, dan is er serieuze reden tot zorg over de stabiliteit en legitimiteit van ons democratische stelsel.

En dat is natuurlijk helemaal niet raar: een systeem dat zo’n 180 jaar geleden is uitgedacht is ondertussen dringend aan revisie toe. En niet alleen met het gladstrijken van wat plooitjes hier en het aanbrengen van een strikje daar, maar met een fundamentele opening naar directe zeggenschap voor de burger. De participatie voorbij, op naar echte zeggenschap!

Dat is waar wij de afgelopen jaren in relatieve stilte aan gewerkt hebben, dat is waar wij ons in de komende jaren hard voor gaan maken. Hoe? Dat bespreken we graag met je op onze jaarlijkse G1000University op 5 september a.s. of op één van onze bijeenkomsten in Nederland.

Share This